أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

347

قانون ( فارسى )

علاج علاج بيماريهاى طحال به علاج بيماريهاى كبد نزديك است و با آن فرق چندانى ندارد . فرقى كه هست اين است كه داروى علاج طحال بايد قوىتر و با سرعت تأثيربخشى بيشتر نسبت به داروى علاج كبد باشد . بايد كارى كرد كه داروى علاج طحال زودتر به مقصد برسد ؛ و داروى نيروبخش همراه داروى علاج بايد باشد . اين را بدان ! كه تفاوت در كم‌توانى و پرتوانى دارو در علاج كبد و طحال بسته به حالت دو اندام مذكور دارد . كبد نازك است و نبايد با شدّت روبرو شود . بايد به نرمى با آن رفتار كرد ؛ نبايد داروى علاج كبد را بسيار توان بخشيد . نبايد داروى بسيار گرم‌مزاج از امثال سركهء بسيار تند را - الّا از روى ناچارى و نياز مبرم - به سوى كبد فرستاد . در مورد طحال مسئله برعكس است . بايد داروى علاج طحال با داروهايى كه نيروى دارو را تا سرمنزل مطلوب نگه دارند و با داروهايى كه آن را زود به منزل برسانند ، همراه شود . داروهاى ويژهء طحال از قبيل : زنگى دارو ، پوست بيخ كبر ، اندران ، سير صحرايى . گاهى ممكن است در علاج بيمارى طحال به رگ زدن نياز باشد . كه در چنين حالتى شاهرگ دست ، وريد صافن و ممكن است رگ گردن ( وداج ) زده شود . فصل سوم ورم در طحال و سختى طحال از ورم بدان ! كه كمتر اتفاق مىافتد كه ورم گرم در طحال پديد آيد و به حالت خود باقى بماند ؛ همين‌كه ورم گرم در طحال سربرآورد ، بدون درنگ به ورم سخت تبديل مىشود ؛ زيرا خونى كه براى تغذيهء طحال وارد آن مىشود ، خون غليظ است كه در ورم متراكم مىشود و سبب سخت شدن ورم مىگردد . اما ورم سرد طحال اكثرا از نوع سخت است و گاهى ممكن است ورم سست و شل روىآور باشد . ورم گرم طحال اكثرا ورم گرم خونى است و ممكن است گاهگاهى ورم گرم صفرائى باشد . گفتيم ورم سرد طحال اكثرا ورم سخت است . ورم سخت طحال در ته طحال روى دهد ، زيرا مادهء ورم سنگين است و ته‌نشين مىشود . ورم طحال در يكى از چهار شكل زير خودنمايى مىكند : 1 - پهن مستدير . 2 - دراز و كلفت . 3 - دراز و باريك . 4 - ورم بلغمى ، كه ورم بلغمى بسيار بندرت در طحال پديد آيد . كسى را بيمار طحال گويند كه طحالش سفت شده است . اين سفت شدن طحال يا از غلظت و